ΟΝΟΜΑΤΑ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΕΙΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΑΣ

 Γνωστοί Επώνυμοι Πεσόντες

Λεωνίδας Α΄: Ο βασιλιάς της Σπάρτης και αρχηγός της ελληνικής δύναμης.
Δημόφιλος: Ο αρχηγός και στρατηγός των 700 Θεσπιέων που έπεσαν μαχητικά μαζί με τους Σπαρτιάτες.
Μεγιστίας: Ο μάντης από την Ακαρνανία που αρνήθηκε να φύγει και πέθανε μαζί τους.
Αλφειός και Μάρων: Δύο Σπαρτιατάδες αδέλφια που διακρίθηκαν για την ανδρεία τους.
Εύρυτος: Σπαρτιάτης που ήταν βαριά άρρωστος στα μάτια, αλλά ζήτησε από τον είλωτα δούλο του να τον οδηγήσει στη μάχη όπου σκοτώθηκε. [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]

Εξαιρέσεις και Επιζήσαντες

Παντίτης: Είχε σταλεί σε αποστολή στη Θεσσαλία και δεν πρόλαβε την τελευταία μάχη· γύρισε στη Σπάρτη ατιμασμένος και αυτοκτόνησε.
Αριστόδημος και Έντυτος: Είχαν απομακρυνθεί προσωρινά λόγω ασθένειας ματιών· ο Έντυτος επέστρεψε και πέθανε στη μάχη, ενώ ο Αριστόδημος επέζησε και πολέμησε ηρωικά αργότερα. [1, 2]

Ἐνῷ ὁ Ἡρόδοτος ἀναφέρει ὅτι οἱ πεσόντες Σπαρτιᾶται ἦσαν τριακόσιοι, ἐλάχιστα ὀνόματα διεσώθησαν. Αὐτοὶ οἱ ὀκτὼ ἄνδρες ἀντιπροσωπεύουν τὸ σύνολον: τὸν βασιλέα-ἡγέτην, τοὺς ἀρίστους τῶν ἀρίστων, ἀλλὰ καὶ ἐκείνους ποὺ ἔζησαν γιὰ να μεταφέρουν τὴν τραγῳδίαν καὶ τὴν δόξαν τῆς Λακεδαίμονος.

​Ἰδοὺ τὰ πλήρη στοιχεῖα δι᾿ ἕκαστον:
​1. Λεωνίδας Ἀναξανδρίδου
​Ὁ Βασιλεύς: Ὁ Λεωνίδας (περ. 540–480 π.Χ.), υἱὸς τοῦ βασιλέως Ἀναξανδρίδου Β΄, ἦταν ὁ 17ος βασιλεύς τῆς δυναστείας τῶν Ἀγιαδῶν.
​Ἡ Ἡγεσία: Δὲν ἦταν μόνον ἡγέτης τοῦ σπαρτιατικοῦ σώματος, ἀλλὰ ἀρχιστράτηγος ὅλων τῶν Ἑλλήνων εἰς τὰς Θερμοπύλας. Ἐπέλεξε τοὺς 300 ἄνδρες του προσωπικῶς, μὲ κριτήριον νὰ ἔχουν ἀρσενικοὺς ἀπογόνους, ὥστε νὰ μὴ σβήσῃ ἡ γενεά τους.
​Τὸ Τέλος: Ἔπεσε μαχόμενος γενναίως τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς μάχης, ὅταν οἱ Πέρσαι εἶχαν κυκλώσει τοὺς Ἕλληνας. Γύρω ἀπὸ τὸ σῶμα του διεξήχθη ἡ σφοδρότερη μάχη, μὲ τοὺς Σπαρτιάτες νὰ ἀπωθοῦν τοὺς βαρβάρους τέσσερις φορὲς γιὰ νὰ τὸν προστατεύσουν. Ἡ θυσία του ἐκπλήρωσε τὸν χρησμὸ τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν, ὅτι ἢ ἡ Σπάρτη θὰ χανόταν ἢ ἕνας βασιλεύς της θὰ ἔπεπτε.
​2. Διηνέκης
​Ὁ Ἄριστος: Σύμφωνα μὲ τὸν Ἡρόδοτο (7.226), ὁ Διηνέκης ἀναδείχθηκε ὁ γενναιότερος («ἀνὴρ ἀριστεύσας») ἀπὸ ὅλους τους 300 Σπαρτιάτες.
​Ἡ Λακωνικότης: Εἶναι διάσημος γιὰ τὴν ἀπάντησή του εἰς ἕναν ἄνδρα ἀπὸ τὴν Τραχῖνα, ὁ ὁποῖος εἶπε ὅτι οἱ Πέρσαι τοξόται εἶναι τόσο πολλοὶ ὥστε τὰ βέλη τους κρύβουν τὸν ἥλιο. Ὁ Διηνέκης, χωρὶς νὰ φοβηθῇ, ἀπάντησε: «Ἄριστα ἄγγελλεις, εἰ ἀποκρυπτόντων τῶν Μήδων τὸν ἥλιον ὑπὸ σκιᾷ ἔσοιτο πρὸς αὐτοὺς ἡ μάχη καὶ οὐκ ἐν ἡλίῳ» (Καλὰ νέα μας φέρνεις, διότι ἂν οἱ Μῆδοι κρύψουν τὸν ἥλιο, ἡ μάχη θὰ γίνει ὑπὸ σκιὰν καὶ ὄχι ὑπὸ τὸν ἥλιο).
​3 & 4. Ἀλφεὸς καὶ Μάρων Ὀρσιφάντου
​Τὰ Ἀδέλφια: Οἱ δύο αὐτοί ἀδελφοί, υἱοὶ τοῦ Ὀρσιφάντου, ἀναφέρονται ἀπὸ τὸν Ἡρόδοτο (7.227) ὡς οἱ γενναιότεροι μετὰ τὸν Διηνέκη.
​Ἡ Τιμή: Ἡ εἰδική μνεία τῶν ὀνομάτων τους ὡς ἀδελφῶν ποὺ ἀρίστευσαν μαζὶ ὑπογραμμίζει τὴν σπαρτιατικὴ οἰκογενειακὴ ἀρετήν, ὅπου ἡ δόξα ἑνὸς μέλους ἀντανακλοῦσε εἰς ὁλόκληρον τὸν οἶκον. Ἔπεσαν καὶ οἱ δύο μαχόμενοι γύρω ἀπὸ τὸ σῶμα τοῦ Λεωνίδα.
​5. Δημόδοκος
​Ὁ Στρατιώτης: Ἂν καὶ τὸ ὄνομά του δὲν συνδέεται μὲ κάποιο συγκεκριμένο περιστατικὸ ἀρετῆς ἢ τραγῳδίας στὸν Ἡρόδοτο, ἡ παρουσία του εἰς τὴν εἰκόνα αὐτὴ ἀντιπροσωπεύει τὸν τυπικό, γενναῖο Σπαρτιάτη ὁπλίτη.
​Τὸ Σύμβολον: Εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐκλεκτούς, πειθαρχημένους πολεμιστές που ἐνσάρκωναν τὸ ρητό «ἢ τὰν ἢ ἐπὶ τᾶς», καὶ ἔπεσε ἐκτελῶν τὸ χρέος του πρὸς τὴν πατρίδα.
​6. Εὔρυτος
​Ἡ Ἐπιλογή τοῦ Θανάτου: Ὁ Εὔρυτος καὶ ὁ Ἀριστόδημος εἶχαν προσβληθεῖ ἀπὸ σοβαρὴ λοίμωξη τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ὁ Λεωνίδας τοὺς διέταξε νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὴν Σπάρτη.
​Τὸ Ἡρωικὸ Τέλος: Ὅταν ἔμαθε ὅτι οἱ Πέρσαι κύκλωναν τοὺς Ἕλληνας, ὁ Εὔρυτος δὲν ὑπάκουσε. Ζήτησε ἀπὸ τὸν εἵλωτά του νὰ τὸν ὁδηγήσῃ, ἂν καὶ τυφλόν, εἰς τὸ μέσον τῆς μάχης. Ἐκεῖ ἔπεσε μαχόμενος (Ἡρόδοτος 7.229). Ἡ θυσία του κατέστησε τὴν ἐπιβίωση τοῦ Ἀριστοδήμου ἀκόμη πιὸ ἀτιμωτική.
​7. Ἀριστόδημος
​Ὁ «Τρέσας» (Δειλός): Ὁ Ἀριστόδημος, ἀσθενὴς καὶ αὐτός, ἐπέλεξε νὰ ὑπακούσῃ καὶ ἐπέστρεψε εἰς τὴν Σπάρτη. Ἐκεῖ, ἀντιμετωπίστηκε μὲ ἄκραν περιφρόνησιν. Κανεὶς δὲν τοῦ μιλοῦσε, δὲν τοῦ ἔδινε φωτιά, καὶ τὸν ἀποκαλοῦσαν «Ἀριστόδημο τὸν τρέσαντα» (δειλό).
​Ἡ Ἐξίλεωσις: Τὸ 479 π.Χ., εἰς τὴν Μάχη τῶν Πλαταιῶν, ὁ Ἀριστόδημος πολέμησε μὲ μανία, ζητῶντας τὸν θάνατο γιὰ να ξεπλύνῃ τὴν ντροπή του. Ἀναδείχθηκε ὁ γενναιότερος ὅλων, ἀλλὰ οἱ Σπαρτιάτες δὲν τοῦ ἀπένειμαν τιμάς, διότι θεώρησαν ὅτι πολέμησε ἀπεγνωσμένα καὶ ὄχι μὲ πειθαρχία, ἐπιθυμῶντας νὰ πεθάνῃ (Ἡρόδοτος 9.71).
​8. Παντίτης
​Ὁ Ἀγγελιοφόρος: Ὁ Παντίτης ἐπέζησε διότι εἶχε σταλεῖ ὡς ἄγγελος εἰς τὴν Θεσσαλίαν (Ἡρόδοτος 7.232).
​Ἡ Τραγῳδία: Ἐπέστρεψε εἰς τὴν Σπάρτη μετὰ τὴν μάχη. Βρίσκοντας τὸν ἑαυτό του εἰς πλήρη ἀτίμωσιν (ὀνείδισμα) καὶ ἀδυνατῶντας νὰ ἀντέξῃ τὴν ντροπή, ἀπαγχονίσθηκε. Ἡ ἱστορία του δείχνει ὅτι διὰ ἕναν Σπαρτιάτη, ὁ θάνατος ἦταν προτιμότερος ἀπὸ τὴν ζωὴ χωρὶς τιμήν.